In maart 2023 begon Arla Foods ReNature programma met de eerste boeren die bomen en struiken aanplanten op en rond hun boerderij om biodiversiteit te bevorderen in het agrarische landschap. De komende jaren gaan Arla Foods, Trees for All, BoerenNatuur en de agrarische collectieven samen met Nederlandse melkveehouders, die melk leveren voor de merken Melkunie en Arla, 125.000 stuks plantgoed in de grond zetten. Nu start het plantseizoen met een volgende ronde deelnemers. Beginnend bij boer Gerbrand.
Landschap herstellen
Boer Gebrand: “Ik wil graag weer heggen, fruitbomen, elzensingel en bessenstruiken terug op mijn bedrijf. Van oudsher stonden die hier ook, zoals elke boerderij hoogstamfruitbomen voor de boerderij had staan of een rij met elzenbomen tussen twee weilanden had staan.” Gebrand en zijn zoon Steven zagen het ReNature programma bij Arla Foods en waren meteen enthousiast. Dit paste wel bij hun bedrijf.”Gerbrand heeft een gangbaar melkveebedrijf met 200 koeien.
Zijn vrouw Petra organiseert de zorgboerderij met hertenkamp. De appels, peren en pruimen uit de boomgaard kunnen de deelnemende ouderen (met beginnende dementie) verwerken tot appeltaarten, stoofpeertjes en appelmoes. De herten grazen op dezelfde plek en zullen het afvallende fruit opruimen. Heggen horen cultuurhistorisch op het erf thuis en het ReNature programma was een goed moment om eindelijk de elzensingel in het perceel weer sluitend door te laten lopen.
Gerbrand: “Hier staan nu weer oude rassen van hoogstam fruitbomen. Er is gekozen voor soorten die niet gevoelig zijn voor ziektes en elkaar kunnen bestuiven. Zo hoeven we weinig in te grijpen en geen gewasbescherming te gebruiken. Naast de stal komen bessenstruiken. Dat is voedsel voor de vogels en een mooie aankleding voor het landschap.”
Betere habitat voor uilen creeëren
Maarten Van Beek, veldcoördinator collectief Lopikerwaard: “We hebben gekeken naar hoe het agrarische landschap en de natuur samen kunnen gaan. Hier zijn geen weidevogels maar wel kerkuilen en steenuilen. Gerbrand heeft nestkasten op het erf en in een knotbomenrij, we willen meer slagingskans voor die nesten. Door het nieuw aangeplante struikgewas komen er meer insecten en kleine zoogdieren op het bedrijf. Dit dient als voedsel voor de uilen en hun jongen. Als er te weinig voedsel aanwezig is, dan beginnen deze vogels niet eens met een nest.”
Maarten en Gerbrand hebben samen een beplantingsplan samengesteld. Hierbij is gezocht naar landschapselementen die meerdere soorten bedienen en goed bij het bedrijf en omgeving passen. Daarbij hoort ook het gesprek over het beheer, met de voorwaardes en instructies. In het ReNature programma sluiten collectief en de boer een contract af voor tien jaar, waarbij de landschapselementen goed beheerd worden. Arla Foods vergoedt de boer hiervoor, de expertise van het beheer en het beplantingsplan ligt bij het agrarische collectief.
Inheemse soorten in het landschap
Stef Röell, van Trees for All: “Bij de aanplant hebben we gekozen voor inheemse en streekeigen soorten, die in deze regio thuishoren. Ze trekken allerlei soorten planten en dieren aan, zoals insecten en vogels. Dankzij de nieuwe aanplant zal de biodiversiteit dus een flinke boost krijgen.”
Om goed te kunnen zien wat de nieuwe aanplant toevoegt aan de omgeving, moet je uitzoomen en naar het hele landschap en bedrijf kijken. In het landschap staan veel verschillende soorten landschapselementen, bomen, struiken en daarbij komen op het bedrijf inheemse heggen, bomenrij, bessenstruiken en fruitbomen bij. Maarten: “De nieuwe aanplant vult het landschap goed aan. Uiteindelijk wil je een gigantisch netwerk van landschapselementen door het hele landelijke gebied. Sloten met kruidenrijke randen, struiken, heggen en bomen. Eén groot natuurgebied tussen en door alles heen. Daar profiteren dieren en insecten optimaal van.”
Ellen Visscher, Arla Foods: “Wij geloven in het stapsgewijs doorvoeren van verbeteringen, samen met onze boeren. Omdat duurzaamheid verder gaat dan klimaatmaatregelen investeren we in het ReNature programma stap voor stap met onze boeren in het verbeteren van de biodiversiteit op en rond boerderijen, door het plaatsen en beheren van heggen, houtsingels en bomenrijen. Melkveehouders die melk leveren voor de merken Arla en Melkunie kunnen zich voor het programma aanmelden. Daarna volgt een gesprek met het agrarisch collectief waarin besproken wordt wat de wensen en mogelijkheden zijn. Dit resulteert voor elke deelnemer in een uniek plan op maat.
Meer informatie: lromijn@boerennatuur.nl