Rijksuniversiteit Groningen (RUG) houdt zich al meer dan 20 jaar bezig met het welzijn van de grutto in Nederland. Al jaren worden kuikens en volwassen dieren geringd en gezenderd voor onderzoek, ook in het werkgebied van BoerenNatuur Westergo.
Dat het met de grutto en vele andere weidevogels niet goed gaat, is inmiddels algemeen bekend. Maar waar komt dit door? Verschillende factoren in het leefgebied van de grutto kunnen ervoor zorgen dat de overlevingskans van een kuiken niet groot is. Voedseltekort, predatie en grondgebruik zijn de drie grootste uitdagingen die een kuiken te wachten staan. Hoe deze uitdagingen precies met elkaar samenhangen, is nog niet helemaal duidelijk. Daarom gebruikt Rijksuniversiteit Groningen de provincie Friesland om dit te onderzoeken.
Zuidwest-Friesland als onderzoeksgebied
Sinds 2004 kijken onderzoekers in Zuidwest-Friesland specifiek naar de kuikenoverleving van de grutto. Ze houden bij hoeveel grutto’s er broeden, hoeveel nesten succesvol zijn en hoeveel kuikens er overleven. Dankzij langdurige samenwerking met boeren, terreinbeheerders en vrijwilligers is dit gebied uitgegroeid tot een van de best onderzochte weidevogelgebieden ter wereld. Zo zijn onderzoekers er bijvoorbeeld al achter gekomen dat het grootste probleem van de achteruitgang zit in de kuikenoverleving.
Verder kijken
In het huidige project van de Rijksuniversiteit wordt verder gekeken dan alleen Zuidwest-Friesland. Zo worden eieren onder een broedmachine gelegd, waarna de kuikens opgroeien in een gecontroleerde onderzoeksomgeving, een soort kunstmatige natuur. Hier krijgen ze te maken met verschillende omstandigheden, zoals meer of minder voedsel, een droog of nat landschap en verschillende predatiedreigingen. Op deze manier kan worden onderzocht hoe elke combinatie van omstandigheden invloed heeft op de gezondheid van de kuikens.
Naast het grootbrengen van kuikens onder kunstmatige omstandigheden worden nu ook vogels uit andere leefgebieden gevolgd. In het werkgebied van BoerenNatuur Westergo kijken onderzoekers, net als in Zuidwest-Friesland, naar de kuikenoverleving. Zo kunnen zij verschillen tussen leefgebieden, beheervormen en de mate van menselijk contact in beeld brengen.
Gegevens verzamelen
De gegevens voor deze onderzoeken worden verzameld door vogels en kuikens te voorzien van een vederlichte zender. Door middel van een GPS-signaal kunnen onderzoekers precies zien waar het dier zich bevindt. De komende jaren zullen zij deze zenders ook gebruiken om te onderzoeken of grutto’s na hun migratie terugkeren naar de plek waar zij zijn opgegroeid. En dat gebeurt dus ook in Westergo.
Naast dat de gegevens worden gebruikt voor onderzoek, zijn ze ook openbaar beschikbaar. Via de app “Animal Tracker” kan iedereen de grutto’s die voor dit onderzoek zijn gezenderd live volgen. Zo kunnen deelnemers ook de vogels van hun eigen perceel volgen tijdens hun avontuur. En misschien komen ze, als de omstandigheden gunstig blijven, volgend jaar weer terug om zelf te broeden.
Lees meer op de website van BoerenNatuur Westergo.