De nieuwe minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), Jaimi van Essen, bracht op 23 maart een werkbezoek aan het melkveebedrijf van William Nillesen in Groesbeek om kennis te maken met het agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) in de praktijk. Het familiebedrijf laat goed zien hoe voedselproductie en agrarisch natuur- en landschapsbeheer hand in hand gaan.
Ongeveer 20 procent van de in totaal 130 hectare van het bedrijf wordt – in overleg met agrarisch Collectief Rivierenland – beheerd via het ANLb, waaronder heggen, kruidenrijk grasland, poelen en bufferstroken. William liet zien hoe dit beheer bijdraagt aan de kwaliteit van het agrarisch cultuurlandschap en benadrukte dat breed draagvlak onder boeren een voorwaarde is voor succesvolle uitvoering.
Cruciale rol van collectieven
Landelijke vereniging BoerenNatuur heeft samen met een van haar leden, Collectief Rivierenland, toegelicht hoe het ANLb-stelsel is ingericht en in de praktijk functioneert. Voorzitter Marije Klever en directeur Evelien Verbij van BoerenNatuur benadrukten het gebiedsgerichte karakter van het stelsel, net als de cruciale rol van collectieven als organiserende en verbindende schakel tussen overheid en boeren. De collectieven hebben een sterke vertrouwenspositie in hun werkgebied en zorgen ervoor dat beheermaatregelen op gebiedsniveau op elkaar worden afgestemd. Tegelijkertijd maken zij deelname voor boeren behapbaar door hen te ontzorgen in de uitvoering en organisatie van het beheer.
Agrarisch natuur- en landschapsbeheer wordt breed gedragen, volgens Verbij. Dat onderstreepte Nillesen. “Er heeft echt een omslag plaatsgevonden. Duurzaamheid staat hoog in het vaandel. Boeren hebben baat bij hoge biodiversiteit.” Tegelijkertijd stelde hij dat er ook wat tegenover moet staan, want je kunt niet groen doen als je rood staat. Concurrerende vergoedingen zijn dan ook essentieel.
Functionele mozaïeken
Het werkbezoek gaf een concreet beeld van hoe een modern melkveebedrijf, zorg voor landschap en natuur, en samenwerking met andere partijen in de omgeving elkaar kunnen versterken. In dit gebied wordt gewerkt aan het opbouwen van functionele mozaïeken, zo lichtten Nillissen en Hermen Vreugdenhil, directeur van Collectief Rivierenland toe, waarbij beheermaatregelen ruimtelijk op elkaar aansluiten en bijdragen aan het versterken van leefgebieden. Vreugdenhil noemde dit combineren van beheerpakketten – mozaïekbeheer – de kracht van het ANLb.
De minister toonde hiervoor veel interesse. Aan de hand van concrete voorbeelden kreeg hij inzicht in hoe beheermaatregelen voor bodem, water, landschapselementen en dooradering in samenhang worden ingezet en hoe deze aansluiten op bestaande structuren in het landschap.
De minister was enthousiast en stelde zich geïnteresseerd en leergierig op. Hij gaf aan dat er in de Tweede Kamer breed draagvlak is voor het agrarisch natuur- en landschapsbeheer en voor de rol van boeren in het beheer van het landschap. Daarbij onderstreepte hij het belang om deze bijdrage goed zichtbaar te maken en als positief vliegwiel te benutten.
Kabinetsplannen
Daarnaast heeft de minister aangegeven het gesprek met BoerenNatuur voort te willen zetten, onder andere in relatie tot de kabinetsplannen voor landbouw, natuur en stikstof waar hij aan werkt. Deze plannen worden voor de zomer aan de Tweede Kamer aangeboden en bevatten een uitwerking van de voorstellen uit het coalitieakkoord. Het ANLb wordt gezien als waardevol onderdeel van een bredere instrumentenmix die nodig is om de opgaven op het gebied van landbouw, natuur en stikstof te realiseren. Daarbij is onder de aandacht gebracht dat verdere doorontwikkeling en opschaling van het ANLb afhankelijk zijn van de juiste randvoorwaarden, waaronder voldoende budget, concurrerende vergoedingen, langjarige zekerheid en een goede samenhang met andere beleidsinstrumenten.
BoerenNatuur zet het gesprek met de minister graag voort, onder andere om vanuit de praktijk bij te dragen aan de verdere uitwerking van de kabinetsplannen.
