Op 25 juli 2024 werd bekend dat de Europese Commissie een inbreukprocedure heeft ingesteld tegen Nederland, vanwege het niet voldoen aan de verplichtingen van de Europese Vogelrichtlijn om weidevogels en hun leefgebieden te beschermen. De Commissie roept Nederland in een zogenaamde ’aanmaningsbrief’ op om “doeltreffendere maatregelen te nemen, waaronder bijvoorbeeld de indeling en het beheer van gebieden waar deze vogel in grotere aantallen broedt.” De inbreukprocedure is volledig vertrouwelijk en daarom worden de verstuurde stukken niet openbaar gemaakt. Eind november 2024 heeft staatssecretaris Rummenie zijn reactie naar de Europese Commissie verstuurd. Hoewel we dus niet weten wat daar precies in staat, heeft hij in het commissiedebat van 4 december jl. onder andere het volgende gezegd:
“Ik heb aan 25 Vogelrichtlijngebieden de grutto toegevoegd. Daar gelden vanaf nu instandhoudingsverplichtingen. In de ‘kerngruttogebieden’ gaan wij met agrarisch natuurbeheer aan de slag. Ik heb uitgebreid aangegeven aan de provincies dat het feit dat ik geen nieuwe VHR-gebieden heb aangewezen, wel inhoudt dat ik ervan uitga dat de provincies hun uiterste best gaan doen voor een zeer hoge inzet op het gebied van agrarisch natuurbeheer, met name in die gebieden waar de grutto zit. Daarnaast ga ik intensief predatiebeheer voor steenmarters, vossen, ooievaars en reigers uitvoeren, omdat daar ook een enorme uitval valt te noteren, met name als de grutto’s jong zijn.“
Oproep BoerenNatuur: 3 speerpunten voor een effectief predatiebeheer
BoerenNatuur heeft deze week een brief naar de staatssecretaris verzonden met de dringende oproep om preventief en actief predatiebeheer mogelijk te maken. Het aankomende weidevogelseizoen zal namelijk rond eind februari/begin maart alweer van start gaan. De hoge predatiedruk vormt op dit moment een van de belangrijkste knelpunten in het weidevogelbeheer. Naast het continu verbeteren van het weidevogelbiotoop door een goede inrichting en beheer is effectief predatiebeheer een onlosmakelijk onderdeel van succesvol weidevogelbeheer. Tot nu toe is daar echter onvoldoende ondersteuning voor. Daarom doet BoerenNatuur opnieuw een oproep om gezamenlijk te werken aan de volgende drie speerpunten:
- Herziening van het juridisch en beleidskader: een landelijk uniform, langjarig juridisch kader, inclusief voldoende flankerend beleid, is nodig om juridische obstakels uit de weg te ruimen en agrarische collectieven en beheerders voldoende houvast te bieden. Het moet mogelijk gemaakt worden om per gebied maatwerk te leveren en zo nodig ad-hoc maatregelen te kunnen nemen tegen specifieke predatoren die een acuut probleem vormen voor het nest- en broedsucces van weidevogels. Dit moet met prioriteit worden opgepakt en geborgd via de aankomende stelselwijziging van Jacht en Faunabeheer;
- Faciliteren van effectieve predatiemonitoring en -beheer: langjarige financiële ondersteuning is noodzakelijk om predatiemonitoring en -beheer structureel onderdeel te maken van weidevogelbeheer. Binnen het Subsidiestelsel Natuur en Landschap, en dus ook binnen het agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb), is geen rekening gehouden met kosten voor predatiemonitoring en -beheer. De aanvullende financiering per provincie verschilt sterk en is in de meeste gevallen onvoldoende. Daardoor zijn de agrarische collectieven niet in staat om (voldoende) te investeren in predatiebeheer, óf ze zijn genoodzaakt dat te doen ten koste van het beheer van de leefgebieden;
- Meer onderzoek naar kuikenpredatie en -overleving: het huidige predatiebeheer is met name gericht op nestpredatoren. Uit onderzoek weten we dat kuikenoverleving het grootste knelpunt is voor de tegenvallende broedresultaten. Over kuikenpredatie is echter nog weinig bekend, behalve dat het – volgens vele waarnemingen uit het veld – ook om andere predatoren gaat dan de voornaamste predatoren van legsels (te weten vos, steenmarter, zwarte kraai en bruine rat). Bij kuikenpredatie lijken vliegende predatoren, zoals de bruine kiekendief en buizerd, een belangrijke rol te spelen. Er is grote behoefte aan grootschalig (en experimenteel) onderzoek naar kuikenpredatie en gedrag van kuikenpredatoren. Zo krijgen we meer inzicht in de rol van predatie in de kuikenfase en mogelijke maatregelen om kuikenpredatie sterk te verminderen.
Binnenkort komt de staatssecretaris op werkbezoek en dan zullen wij deze punten met hem doornemen.
Onze brief aan staatssecretaris Rummenie
Lees voor meer informatie onze onderstaande brief aan staatssecretaris Rummenie: