Gezichten van de boerennatuur
Tekst Babs Bouwman – fotografie Dick Breddels
Als Frank de Wit vroeg in de ochtend naar buiten loopt, snuift hij de dag op en weet hij wat het weer gaat doen. Zijn hele leven woont hij al op de boerderij en hij wilde van jongs af aan al boer worden. Dat is gelukt. De afgelopen 15 jaar ontwikkelden Frank en zijn vrouw Sylvia met succes ambitieuze plannen voor hun melkveebedrijf. Overigens is dat niet het enige waar Frank zijn energie in stopt. Sinds 2018 zit hij in het bestuur van Water Land en Dijken, waar hij inmiddels al vijf jaar voorzitter van is. En of het nog niet genoeg is, zit hij, als afgevaardigde van de collectieven in provincie Noord-Holland, sinds een jaar in het Algemene Bestuur van BoerenNatuur. Drie verschillende rollen, maar toch ook een beetje hetzelfde vindt Frank: ,,We hebben allemaal dezelfde focus en missie, weliswaar vanuit een andere dynamiek, maar juist dat maakt het zo interessant”.
Met honderdtwintig melkkoeien noemt Frank het een middelgroot bedrijf. ,”We denken nu na hoe we verder willen door ontwikkelen”. Steeds in het oog houdend dat het in harmonie blijft met de omgeving er een boterham mee verdiend wordt. Stil blijven staan is niks voor Frank. ,”Ik vind het leuk om nieuwe dingen te proberen”. Met een dak voor zonnepanelen is het bedrijf al energieneutraal. Water zuiveren passen ze ook al toe. Of er een vrijloopstal moet komen, daar zijn ze nog niet uit, dat is nu nog te risicovol. Mestvergisting en mestbewerking: eigenlijk is Frank bereid alles wel te onderzoeken. ,,Zo blijf je een beetje in beweging”. Dat geldt ook voor het ANLb. “Mijn vader was al aangesloten bij het collectief”. Voor Frank was het dus niks nieuws. “Agrarisch natuurbeheer is voor mij heel vanzelfsprekend en zo zit het ook in onze bedrijfsvoering”.
Terug op het erf
Zes jaar geleden werd Frank bestuurslid van Water, Land en Dijken. Hij had de nodige bestuurlijke ervaring opgedaan bij Friesland Campina, waar hij opereerde in een groot internationaal netwerk. “Ik vond het wel leuk om terug te gaan bij wat er op het erf gebeurd”. Lekker dichtbij en praktisch. Na anderhalf jaar werd hij voorzitter. “Een van de eerste dingen die we hebben gedaan, was een jongerenraad oprichten en een beleidsplan maken”. Zodat ze als collectief weten waar ze de focus op willen leggen. Onlangs er een nieuw beleidsplan gemaakt: “Over vijf jaar willen we hetzelfde gebied hebben met dezelfde identiteit, maar wel met een veel breder pakket aan biodiversiteit en leefbaarheid”. Andere doelen zijn meer leden, een bredere doelgroep, maar ook verdieping in de pakketten en betere voorwaarden.
In zijn functie als Algemeen bestuurslid van BoerenNatuur vindt Frank zijn rol als sparring partner heel leuk. Zijn kennis en ervaring uit het werkgebied zijn nuttig in discussies over te toekomst. Actuele vragen die er spelen zijn hoe de 40 Collectieven meer op één lijn gebracht kunnen worden? “Moeten we fuseren of juist diversifiëren?”. De identiteit moet behouden blijven, maar hoe kun je toch profiteren van de voordelen. “Dat soort discussies voeren wij en dat vind ik reuze interessant”. Een belangrijke voorwaarde hierin vindt Frank dat je met respect met elkaar moet omgaan en ieder in zijn waarde laat. “Ik vindt dat we het landschap met zijn allen maken. Ieder heeft er zijn aandeel in”. De grootste uitdaging op het moment vindt hij de gebiedsprocessen vanuit het NPLG, want hij ziet dat de top down benadering niet goed werkt in die gebieden.
Betrouwbaar en stevig fundament
Frank vindt het interessant om landelijk bezig te zijn. Hij vindt het leuk om de mensen uit de andere provincies te ontmoeten. “We streven allemaal hetzelfde na, dat maakt het zo interessant”. Die samenwerking op landelijk niveau, ziet hij ook als noodzaak om een betrouwbaar en stevig fundament te vormen en BoerenNatuur toekomstbestendig te maken. “Het is altijd een beetje zoeken wie wat doet, maar ik kijk vooral waar we nu staan en waar we met zijn allen over vijf jaar willen staan”. Strategische keuzes maken om tegen die tijd op de goede plek te staan. “Ik vind het niet zo boeiend dat we 500 miljoen krijgen voor ANLb”. Maar wel hoe het maatschappelijk geld zo effectief mogelijk bij de leden besteedt wordt. Vanuit dat oogpunt kijkt hij graag ook graag naar de toekomst van de vereniging. Naar de risico’s en welke stappen ze moeten zetten om het maximale eruit te halen.
Wat Frank motiveert om zich op drie plekken in te zetten voor de natuur? “Dat ik waarde kan toevoegen aan het gebied en het door ontwikkelen van onze leden”. Daar doet hij het voor. “Het is heel waardevol dat we dit al zo lang doen. Ik geloof in het systeem van agrarisch natuur- en landschapsbeheer en plattelandsontwikkeling”. Zijn missie is om dat toekomstbestendig te maken. Dat mensen er plezier in blijven houden om mee te doen, omdat ze zien hoe mooi het is. “Ik ben van nature een verbinder en ik neem het liefste iedereen mee om samen het succes te vieren”. Daar kan Frank enorm van genieten, dat iedereen zijn steentje bijdraagt en dat we er allemaal beter van worden. Naast het bestuurlijk actief zijn, vindt Frank het fijn om met eigen ogen het resultaat te zien. Natuurlijk gaan er ook wel eens dingen mis of komen projecten niet goed van de grond. “Dat is ook een resultaat”, vindt hij. “Je moet ook dingen proberen, fouten maken en daar weer van leren”. Het enige wat Frank heel lastig vindt is als mensen in de weerstand gaan om ongegronde reden. “Ik ben niet iemand die meteen de stekker uit iets wil trekken”. Liever probeert hij linksom of rechtsom er toch iets van te maken. “Ik ben een rasoptimist. Maar soms zeggen mensen wel tegen mij dat ik beter met iets kan stoppen”. Frank krijgt er wel veel energie van om van iets ingewikkelds, iets moois te maken.
De toekomst van het collectief
De toekomst van het collectief ziet Frank tweeledig. “Ik vind dat we dicht bij de leden moeten blijven staan en heel hele praktische projecten moeten doen die de plattelandsnatuur versterken”. Wel samen met de leden. Verder zou Frank het toejuichen als het Collectief zich beter organiseer, zodat het serieuzere partner wordt voor bijvoorbeeld een waterschap, provincie of gemeente. “Als je efficiënt en betrouwbaar bent, kun je meer impact maken in je gebied”. Als voorbeeld haalt Frank de monitoring van de weidevogels aan. “Niet iedereen doet dat op exact dezelfde manier”. Als het efficiënter gaat, kan er betere verantwoording afgelegd worden. “Het is een hele klus om dat te stroomlijnen, maar we hebben besloten dat we dat nu echt gaan doen”.
Natuurlijk zijn er veel wensen voor de natuur”. “Het belangrijkste vind ik om als boer trots te zijn op wat we doen. Dat we goed en duurzaam voedsel produceren in een mooi landschap, waar iedereen blij van wordt. Dat is mijn wens. Er is op het moment best veel negativiteit. Ik hoop echt dat die trots en waardering weer terugkomt, want ik geloof erin. Want niets is zo mooi als de boerennatuur. Vooral als de zon opkomt en je de koeien door de mist op het land ziet lopen. Wat is het toch prachtig om zo ver in het landschap te kunnen kijken.
Naam: Frank de Wit
– Functie: Voorzitter Water Land en Dijken, Algemeen bestuurder bij BoerenNatuur (Provincie Noord-Holland) en Melkveehouder
– Collectief: Water, Land en Dijken
– Aantal deelnemers: ruim 500
– Gebied (in beheer): Laag Holland
– Mooiste moment van de dag: ’s ochtends vroeg het land inlopen. Dan is het nog relatief stil en voel je de natuur langzaam wakker worden.